Pháp LuậtTháng 9 16, 2026
Tranh chấp về thỏa thuận không cạnh tranh giữa công ty và người lao động

Tranh chấp về thỏa thuận không cạnh tranh giữa công ty và người lao động

1. Tóm tắt bản án

Bản án: 03/2023/LĐ-PT ngày 10/01/2023 của TAND tỉnh Thanh Hóa.

Tranh chấp: Yêu cầu bồi thường do vi phạm thỏa thuận bảo mật và không cạnh tranh.

Người lao động làm kỹ thuật viên cho Công ty TT tại Nhà máy lọc hóa dầu NS. Hai bên ký thỏa thuận theo đó, trong vòng 12 tháng kể từ ngày nghỉ việc, người lao động không được làm việc hoặc cộng tác dưới bất kỳ hình thức nào tại nhà máy này.

Người lao động nghỉ việc ngày 01/3/2021 nhưng đến ngày 15/6/2021 ký hợp đồng trực tiếp với Công ty lọc hóa dầu NS. Công ty TT khởi kiện, yêu cầu bồi thường 251.800.000 đồng.

Sơ thẩm: Chấp nhận yêu cầu của Công ty TT.

Phúc thẩm: Sửa án sơ thẩm, bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện.

2. Lập luận chính của Tòa phúc thẩm

Tòa án xác định điều khoản không cạnh tranh không có giá trị ràng buộc trong vụ việc này vì:

Hạn chế quyền tự do lựa chọn việc làm, nơi làm việc của người lao động theo Điều 35 Hiến pháp và Điều 5, Điều 10 Bộ luật Lao động 2019.

Công ty TT không chứng minh người lao động đã sử dụng hoặc làm lộ bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ.

Công ty lọc hóa dầu NS là khách hàng, đối tác của Công ty TT, không phải doanh nghiệp cùng ngành nghề hoặc đối thủ cạnh tranh.

Vì vậy, chỉ riêng việc người lao động làm việc tại Nhà máy lọc hóa dầu NS chưa đủ căn cứ buộc người lao động bồi thường.

Kết quả: người lao động không phải bồi thường; Công ty TT phải chịu án phí đối với yêu cầu không được chấp nhận.

3. Phân tích pháp lý

Điểm hợp lý

Phán quyết hợp lý về kết quả bởi doanh nghiệp không chứng minh được ba vấn đề quan trọng:

Người lao động thực sự được tiếp cận bí mật kinh doanh hoặc bí mật công nghệ nào.

Việc chuyển sang làm cho đơn vị mới tạo ra nguy cơ hoặc hành vi tiết lộ, sử dụng bí mật đó.

Thiệt hại thực tế và căn cứ tính số tiền 251,8 triệu đồng.

Ngoài ra, điều khoản được soạn theo hướng cấm người lao động làm việc tại một địa điểm cụ thể, kể cả cho đơn vị không cạnh tranh với doanh nghiệp cũ. Phạm vi này rộng hơn mức cần thiết để bảo vệ bí mật kinh doanh.

Điểm cần lưu ý

Không nên hiểu bản án này theo hướng mọi thỏa thuận không cạnh tranh đều vô hiệu.

Khoản 2 Điều 21 Bộ luật Lao động 2019 cho phép người sử dụng lao động thỏa thuận bằng văn bản với người lao động trực tiếp liên quan đến bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ về:

Nội dung và thời hạn bảo vệ;

Quyền lợi của người lao động;

Việc bồi thường khi vi phạm.

Bản án chưa phân tích đầy đủ quy định này mà chủ yếu dựa vào quyền tự do việc làm. Vì vậy, giá trị tham khảo mạnh nhất của bản án là: doanh nghiệp không thể chỉ dựa vào một điều khoản cấm làm việc chung chung để yêu cầu bồi thường; phải chứng minh lợi ích hợp pháp cần bảo vệ, tính hợp lý của giới hạn và hành vi vi phạm cụ thể.

4. Bài học thực tiễn

Khi xây dựng thỏa thuận bảo mật/không cạnh tranh, doanh nghiệp nên:

Xác định cụ thể bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ cần bảo vệ;

Chỉ áp dụng với người lao động thực sự được tiếp cận những thông tin đó;

Giới hạn hợp lý về thời gian, công việc, đối thủ và phạm vi địa lý;

Quy định quyền lợi hoặc khoản hỗ trợ tương ứng cho người lao động;

Phân biệt rõ nghĩa vụ bảo mật với nghĩa vụ không cạnh tranh;

Khi khởi kiện, phải chứng minh hành vi vi phạm, thiệt hại và quan hệ nhân quả.

Kết luận ngắn: Công ty TT thua kiện không đơn thuần vì pháp luật tuyệt đối cấm thỏa thuận không cạnh tranh, mà chủ yếu vì điều khoản hạn chế việc làm quá rộng, người sử dụng lao động không chứng minh được bí mật cần bảo vệ, hành vi xâm phạm và thiệt hại thực tế.

Luật sư Đặng Ý Lan

Bài viết liên quan

Contact Me on Zalo